Mity a rzeczywistość w relacji Marka Edelmana - strona 2
      Zdążyć przed Panem Bogiem | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Zdążyć przed Panem Bogiem

Mity a rzeczywistość w relacji Marka Edelmana

Doktor Edelman zna prawdę o minionych wydarzeniach i takimi pragnie je przedstawić, waha się czasem, szczególnie gdy mówi o prostytutkach w getcie: „W getcie powinni być męczennicy i Joanny d’Arc, prawda?”

W dążeniu do prawdy Edelman czuje się osamotniony, atakowany przez innych, godzi się w końcu na istnienie legendy, tym bardziej, że to, co pamięta, należy już do przeszłości. Ta zgoda na mitologizację uwidacznia się w opisie długości tortur Jurka Wilnera. Jedni twierdzili, że wytrzymał cierpienia przez miesiąc, inni, że przez dwa tygodnie, sam Edelman mówi o tygodniu: „No dobrze – mówi – Antek chce, żeby nas było pięciuset, literat S. chce, żeby ryby farbowała matka, wy chcecie, żeby siedział miesiąc. Więc niech będzie miesiąc, przecież to już nie ma żadnego znaczenia.”

Tak tworzą się legendy i mimo, że fakty są istotne, ludzie zawsze chętniej będą wierzyć w mit niż w prawdę. Prawda wydaje się nazbyt zwyczajna, banalna i pospolita, a legendy i mity wyobrażają przecież nasze marzenia, tęsknoty...

Edelman o czasach zagłady wypowiada się bez zakłopotania, zna prawa, które wtedy panowały i prawdziwe motywy ludzkiego postępowania. Opisując przypadek strzelania powstańców do niemieckich wysłanników, proponujących zawieszenie broni, doktor nie czuje wyrzutów sumienia, że naruszył wojenne zasady fair play. Hanna Krall zapisuje: „Mówi, że nie odczuwał zakłopotania, ponieważ ci Niemcy to byli dokładnie ci sami, co wywieźli już do Treblinki czterysta tysięcy ludzi, tyle tylko, że przyczepili sobie białe kokardy...”

Odrębność zasad, których nie sposób zrozumieć, ujawnia się w obojętności ofiar biernie oczekujących na śmierć na ostatnim piętrze szkolnego budynku, gdzie zgwałcono żydowską dziewczynę i nikt z obecnych nie zareagował, ani jej nie pomógł: „Nic nie rozumiesz” – mówi poirytowany rozmówca do autorki zastanawiającej się nad tą sytuacją, po czym wyjaśnia: „Nikt nie wstał. Nikt już nie był zdolny do wstania z podłogi. Ci ludzie byli zdolni tylko do czekania na wagony.”


Rzeczywistość wyłaniająca się z relacji ostatniego przywódcy powstania w getcie, jest pozbawiona patosu, zwyczajna, a sama postawa Edelmana zostaje odebrana przez innych jako wyraz cynizmu i przejaw tendencji do desakralizacji (degradowania świętości). A przecież Edelman nie jest cyniczny i bezuczuciowy, nade wszystko jest szczery. Bohater „Zdążyć przed Panem Bogiem” tłumaczy wybuch powstania przede wszystkim instynktem obrony i możliwością wyboru śmierci: „Ważne było przecież, że się strzela... Ludzie zawsze uważali, że strzelanie jest największym bohaterstwem. No to żeśmy strzelali.”

Powstanie, odgórnie skazane na przegraną (braki w broni, amunicji, niewyszkoleni bojowcy w niewielkiej liczbie) miało być raczej formą sprzeciwu wobec hitlerowskiej próby wyniszczenia całego narodu, sygnałem dla świata, próbą nagłośnienia cierpień i śmierci tysięcy niewinnych ofiar: „My wiedzieliśmy, że trzeba umierać publicznie, na oczach świata”.

Według Edelmana jako świadka i uczestnika opisanych zdarzeń, zbędna jest „heroiczna otoczka”, symbolika i wszelka interpretacja tego, co już minęło i jest tylko zapisem w pamięci jego i tych niewielu ocalałych: „jakie to ma teraz znaczenie?”

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Zdążyć przed Panem Bogiem” – szczegółowe streszczenie
Streszczenie „Zdążyć przed Panem Bogiem” w pigułce
Nietypowy reportaż - „Zdążyć przed Panem Bogiem” – jako gatunek literacki
Czas i miejsce akcji w „Zdążyć przed Panem Bogiem”
Holokaust – ogólny rys historyczny
Kształt artystyczny „Zdążyć przed Panem Bogiem”
Interpretacja tytułu „Zdążyć przed Panem Bogiem”
Główna tematyka i przyjęcie „Zdążyć przed Panem Bogiem”
1: 400 000 – życie i śmierć w relacji Marka Edelmana
Powstanie w getcie warszawskim (kwiecień – maj 1943) – poszlaki historyczne
Hanna Krall - biografia
Mity a rzeczywistość w relacji Marka Edelmana
„...czy ludzie się kochali. (...)” – o miłości w getcie...
„Kto ratuje jedno życie, jakby cały świat ratował.” (słowa z Talmudu) - pomoc indywidualna i zorganizowana
Wobec Zagłady – postawy innych narodów
Twórczość Hanny Krall – wybrane pozycje (chronologicznie):
Terminologia w „Zdążyć przed panem Bogiem”
Choroba głodowa i jej objawy
Marzec 1968 – jako miniaturowa replika i echo Holokaustu
Bibliografia




Bohaterowie
Bohaterowie reportażu „Zdążyć przed panem Bogiem”
Marek Edelman - biografia





Tagi:
• życiorys Hanny Krall • biografia Hanny Krall • problematyka "Zdążyć przed Panem Bogiem • Biografia Marka Edelmana